Müğənnilərin Novruz haqqında bildikləri və bilmədikləri - istinad
Novruz Bayramı İslam dünyasında təzə il, baharın ilk gəlişi, təbiətin oyanışı kimi qəbul olunur.
Muztv.az xəbər verir ki, bu milli bayramın tarixi çox qədimdir. İlk yazılı mənbədə Novruz Bayramının eramızdan əvvəl 505-ci ildən qeyd olunduğu sübuta yetirilib.
Təbiətin, həyatın oyanması Novruzdan başlanır və Azərbaycan xalqı bunu çox təntənəli və həm də hələ bir ay əvvəldən qeyd etməyə başlayır. Belə ki, hər həftənin ikinci günləri Su, Od, Yel və Torpaq Çərşənbələri qeyd olunur.
Su çərşənbəsinə Yalançı çərşənbə, Əzəl çərşənbə, Sular Novruzu da deyirlər.
Su çərşənbəsində su və su mənbələri təzələnir, arxlar qaydaya salınır, su hövzələrində abadlıq işləri görülür, su ilə bağlı müxtəlif şənliklər keçirilir.
Boz ayda qeyd edilən ikinci çərşənbə - Od çərşənbəsidir. İlin axır çərşənbələrindən ikincisi xalq arasında Xəbərçi çərşənbə, Üskü çərşənbə, Addı çərşənbə kimi də tanınır. Adət-ənənəyə görə, həmin gündə tonqal qalayıb, alovun üzərindən tullanmaqla daxildə olan bütün ağırlığı və azar-bezarları yandırırlar.
Yel çərşənbəsi günündə isə əsən isti külək yazın gəlişindən xəbər verir. Xalq arasında "Külək oyadan çərşənbə", "Küləkli çərşənbə" kimi tanınan Yel çərşənbəsi ilaxır çərşənbələrin üçüncüsüdür. İnama görə bu çərşənbədə oyanan yel, külək oyanmış suyu, odu hərəkətə gətirir.
Novruz bayramı öncəsi qeyd edilən ilaxır çərşənbə - Topraq çərşənbəsidir. İnama görə Torpaq çərşənbəsi yetişəndə torpaq əkinə tam hazır olur və ona toxum səpmək olar. Axır çərşənbədə tonqal qalanması, plov dəmlənməsi, səməni, xonça, qapı pusma, şam yandırma, bayramlaşma, fala baxma və bir çox adət-ənənələr var.
Həmin gün bayram süfrəsi açılır, cürbəcür yeməklər, əsasən aş, şirniyatlardan paxlava, şəkərbura, şəkərçörək, şorqoğal, badambura və s. bişirilir. Həm də qədim oyunlar göstərilir. Qədim ənənələrdən "Xıdır İlyas" (məhsuldarlıq, çiçəklənmə rəmzi), "Kos-kosa" – meydan məzəli oyunu (baharın gəlməsi rəmzi) və falabaxmanı göstərmək olar. Ümumiyyətlə, indi müsəlman ölkələrinin çoxunda olduğu kimi, Azərbaycanda da Novruz milli ümumxalq bayramı statusu qaxanaraq daha təmtəraqlı, genişmiqyasda keçirilir, birhəftəlik qeyri-iş günü elan olunur.
Bir sözlə, insanlarda yüksək-əhval ruhiyyə yaradan, təbiəti oyadan, qəlbləri təravətləndirən, ətrafı yaşıllığa qərq edən Bahar bayramınız mübarək olsun, bütün arzu və istəkləriniz çin olsun!
Bununla bağlı süjetə martın 20-də saat 19:00-da MUZ TV Azərbaycan kanalında efirə gedəcək “Muz Life” verilişində baxa bilərsiniz.
Əhəd Miriyev
Muztv.az xəbər verir ki, bu milli bayramın tarixi çox qədimdir. İlk yazılı mənbədə Novruz Bayramının eramızdan əvvəl 505-ci ildən qeyd olunduğu sübuta yetirilib.
Təbiətin, həyatın oyanması Novruzdan başlanır və Azərbaycan xalqı bunu çox təntənəli və həm də hələ bir ay əvvəldən qeyd etməyə başlayır. Belə ki, hər həftənin ikinci günləri Su, Od, Yel və Torpaq Çərşənbələri qeyd olunur.
Su çərşənbəsinə Yalançı çərşənbə, Əzəl çərşənbə, Sular Novruzu da deyirlər.
Su çərşənbəsində su və su mənbələri təzələnir, arxlar qaydaya salınır, su hövzələrində abadlıq işləri görülür, su ilə bağlı müxtəlif şənliklər keçirilir.
Boz ayda qeyd edilən ikinci çərşənbə - Od çərşənbəsidir. İlin axır çərşənbələrindən ikincisi xalq arasında Xəbərçi çərşənbə, Üskü çərşənbə, Addı çərşənbə kimi də tanınır. Adət-ənənəyə görə, həmin gündə tonqal qalayıb, alovun üzərindən tullanmaqla daxildə olan bütün ağırlığı və azar-bezarları yandırırlar.
Yel çərşənbəsi günündə isə əsən isti külək yazın gəlişindən xəbər verir. Xalq arasında "Külək oyadan çərşənbə", "Küləkli çərşənbə" kimi tanınan Yel çərşənbəsi ilaxır çərşənbələrin üçüncüsüdür. İnama görə bu çərşənbədə oyanan yel, külək oyanmış suyu, odu hərəkətə gətirir.
Novruz bayramı öncəsi qeyd edilən ilaxır çərşənbə - Topraq çərşənbəsidir. İnama görə Torpaq çərşənbəsi yetişəndə torpaq əkinə tam hazır olur və ona toxum səpmək olar. Axır çərşənbədə tonqal qalanması, plov dəmlənməsi, səməni, xonça, qapı pusma, şam yandırma, bayramlaşma, fala baxma və bir çox adət-ənənələr var.
Həmin gün bayram süfrəsi açılır, cürbəcür yeməklər, əsasən aş, şirniyatlardan paxlava, şəkərbura, şəkərçörək, şorqoğal, badambura və s. bişirilir. Həm də qədim oyunlar göstərilir. Qədim ənənələrdən "Xıdır İlyas" (məhsuldarlıq, çiçəklənmə rəmzi), "Kos-kosa" – meydan məzəli oyunu (baharın gəlməsi rəmzi) və falabaxmanı göstərmək olar. Ümumiyyətlə, indi müsəlman ölkələrinin çoxunda olduğu kimi, Azərbaycanda da Novruz milli ümumxalq bayramı statusu qaxanaraq daha təmtəraqlı, genişmiqyasda keçirilir, birhəftəlik qeyri-iş günü elan olunur.
Bir sözlə, insanlarda yüksək-əhval ruhiyyə yaradan, təbiəti oyadan, qəlbləri təravətləndirən, ətrafı yaşıllığa qərq edən Bahar bayramınız mübarək olsun, bütün arzu və istəkləriniz çin olsun!
Bununla bağlı süjetə martın 20-də saat 19:00-da MUZ TV Azərbaycan kanalında efirə gedəcək “Muz Life” verilişində baxa bilərsiniz.
Əhəd Miriyev